ARCHIEFSTUK.NL

ARCHIEFSTUK

Van Boetzelaer is een oud Nederlands adellijk baronnengeslacht dat oorspronkelijk afkomstig is uit Kleef in Noordrijn-Westfalen. Later is ook Langerak, Zuid-Holland een belangrijke thuisbasis geweest.
Over de familie Van Boetzelaer, voor de invoering van de burgerlijke stand Van den Boetzelaer geheten, wordt men het beste ingelicht door het in 1969 postuum verschenen werk van J.W. des Tombe, die een uitvoerige geschiedenis van de familie beschreef.




Inhoud


1 Geschiedenis
2 Wapen
3 Bekende telgen
4 Literatuur
5 Zie ook
6 Weblink





//


Geschiedenis
Het oudste archiefstuk dat refereert naar de familie dateert van 1198. In die tijd zetelde het geslacht Van den Boetzelaer in het hertogdom Kleef. Het stamslot Burcht Boetzelaer ligt ten oosten van Kalkar aan een oude Rijnarm.
In de 15e eeuw huwde Rutger van den Boetzelaer (1404-1460) met Elburg, vrouwe van Langerak en half Asperen. Hun zoon Wessel en diens nakomelingen bleven in de Nederlanden gevestigd. Het Kleefse bezit kwam aan Wessels jongere broer Zweder, die daarmee de stamvader werd van de Duitse tak van de familie, die in 1677 is uitgestorven. Asperen bleef beheerd door leden van de oudste tak.
Sinds 1479 hadden zij ook de andere helft van Asperen verkregen na een langdurige strijd met Arend Pieck van Beesd. Philip Jacob van den Boetzelaer (1690-1773), heer van Asperen, werd in 1733 tot graaf verheven, maar met het overlijden van zijn zoon Philip Marie stierf de grafelijke tak uit en Asperen ging in andere handen over.
Reeds in 1604 was Langerak aan een jongere tak gekomen, van wie Gideon (1569-1634), ambassadeur van de Verenigde Provinciën bij de koning van Frankrijk, de bekendste is geweest. Ook deze tak stierf uit, en wel in 1763. Dat Benjamin graaf van den Boetzelaer - broer van Philip Marie - zich toch heer van Langerak noemde komt voort uit het feit dat hij het huis Langerak bezat, niet de heerlijkheid.
De tegenwoordige Van Boetzelaers komen uit een zijlijn van de tak van Asperen. Zij stammen allen af van Coenraad Carel Vincent van Boetzelaer (1776-1845), heer van Dubbeldam. Dubbeldam was een ambachtsheerlijkheid van ruim 1600 morgen in de Zwijndrechtse waard, die samen met het nabije, maar veel kleinere Kijfhoek in de familie was gekomen door het huwelijk van Nicolaas van den Boetzelaer (1718-1796) met Elisabeth Dorothea de Raet. In de 19e eeuw werd de kleine ambachtsheerlijkheid De Mijl nog aan dit bezit toegevoegd. De laatste heer van Kijfhoek overleed in 1926, maar Dubbeldam - met De Mijl - is nog steeds in de familie.
Coenraad Carel Vincent was getrouwd met Theodora Elsabé van Voorst, uit een Utrechtse regentenfamilie, hun zoon Christiaan Willem Johan ging in Utrecht studeren en trouwde daar met Elisabeth Charlotte Petronella Both Hendriksen uit de Amersfoortse familie van die naam. Het echtpaar vestigde zich in Utrecht en woonde 's zomers op het buiten Sandwijk in De Bilt, dat Elisabeth Both Hendriksen van haar vader had geërfd. Later kochten zij voor hun kinderen andere landgoederen in de nabijheid, zoals Eyckenstein, nog steeds (sinds 1878) door de familie bewoond, Houdringe, waar nu de Grontmij is gevestig, en Kolenberg genaamd ((Het Klooster)), waar later het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut is gekomen. In 1938 kwam de heerlijkheid Asperen weer terug in de familie door aankoop uit een nalatenschap.

Wapen
Het familiewapen van de familie Van (den) Boetzelaer is als volgt: In rood drie gouden wolfsijzers; Een aanziende helm; een kroon van vijf bladeren; Dekkleden: rood, gevoerd van goud; Helmteken: een gouden drakekop en -hals, rechts omgebonden; Schildhouders: twee gouden leeuwen

Bekende telgen

Wessel van den Boetzelaer (1500-1575)
Otto van den Boetzelaer (1530-1568)
Daniël van den Boetzelaer (1525-1591)
Rutger van den Boetzelaer (1534-1604)
Floris van den Boetzelaer (1520-1575)
Nicolaas rijksbaron van den Boetzelaer
Pieter Alexander baron van Boetzelaer
Carel Vincent baron van Boetzelaer van Dubbeldam
Dirk baron van Boetzelaer van Kijfhoek
M.C. barones van Boetzelaer
Godfried Hendrik Leonard baron van Boetzelaer van Dubbeldam
Carel Wessel Theodorus baron van Boetzelaer van Dubbeldam
Hendrik Johan Herman baron van Boetzelaer van Oosterhout
Otto Maximiliaan baron van Boetzelaer (1891-1954)
Rutger Wessel baron van Boetzelaer
Lodewijk Willem baron van Boetzelaer
Eric Oswald baron van Boetzelaer
Lodewijk Henrick Zeger baron van Boetzelaer (1921-1944)
Carel Godfried Willem Hendrik baron van Boetzelaer van Oosterhout (1892-1986)
Godfried Leonard Olaf baron van Boetzelaer (1943)
Maurits Willem Jan baron van Boetzelaer (1971)


Literatuur

Polak-de Booy, E.P., Inventaris archieven van Boetzelaer, Utrecht, 1965
des Tombe J.W., bewerkt door C.W.L. baron van Boetzelaer, Het geslacht van den Boetzelaer. De historische ontwikkeling van de rechtspositie en de staatkundige invloed van een belangrijk riddermatig geslacht, Assen, 1969
Kruimel, H.L., Inventaris van de genealogische bescheiden nagelaten door C.W.L. Baron van Boetzelaer, 's-Gravenhage, 1978
Polak-de Booy, E.P., Inventaris van de archieven van de familie van Boetzelaer 1316-1952,

Inventarisreeks van het Rijksarchief Utrecht, 32, Rijksarchief Utrecht, Utrecht, 1982

Zie ook

Landgoed Eyckenstein
Jonkvrouw J.C. van Boetzelaer II
Lijst van Nederlandse adellijke families

Deze domeinnaam kopen of huren? geef hier uw bod